ఆకాశం వైపు రైతన్న ఎదురుచూపు

వర్షం వస్తేనే బతుకు - రైతుల కు ప్రకృతి పరీక్ష

"రైతు గుండెల్లో పెరుగుతున్న గుబులు"

మన తెలంగాణ/ నిర్మల్ ప్రతినిధి: జిల్లాలో ప్రస్తుతం కనిపిస్తున్న పరిస్థితి రైతాంగం ఎదుర్కొంటున్న కఠిన వాస్తవాలకు అద్దం పడుతోంది. ఒకప్పుడు పచ్చని పైర్లతో కళకళలాడిన పొలాలు ఇప్పుడు బీటలు వారిన నేలగా మారిపోయాయి. పొలంలో నిలబడి పంటను చూసి ఆనందించే రైతు నేడు అదే పొలాన్ని చూసి కన్నీళ్లు పెట్టుకునే పరిస్థితి ఏర్పడింది. ఎక్కడ చూసినా ఎండిన భూమి, మాడిపోయిన మొక్కలు, వర్షం కోసం ఎదురుచూస్తున్న రైతు ముఖాలు మాత్రమే కనిపిస్తున్నాయి. ఉదయం నిద్రలేచిన దగ్గర నుంచి రాత్రి పడుకునే వరకు రైతు ఆలోచన ఒక్కటే – "ఈరోజైనా వర్షం పడుతుందా?" గ్రామాల్లోని రైతులు ప్రతి రోజు ఆకాశాన్ని పరిశీలిస్తున్నారు. టీవీల్లో వాతావరణ వార్తలు చూస్తున్నారు. మొబైల్ ఫోన్లలో వాతావరణ యాప్‌లను చెక్ చేస్తున్నారు. కానీ ఆశించిన వర్షం మాత్రం కనిపించడం లేదు. మేఘాలు వచ్చినా వెళ్లిపోతున్నాయి. గాలులు వీచినా వాన చినుకులు మాత్రం పడటం లేదు.

వ్యవసాయం అంటే ప్రకృతితో ముడిపడిన జీవన విధానం. వర్షం పడితే రైతు జీవితం పచ్చగా మారుతుంది. వర్షం లేకపోతే రైతు జీవితమే ప్రశ్నార్థకంగా మారుతుంది. ప్రస్తుతం జిల్లాలో వేలాది మంది రైతులు ఇదే పరిస్థితిని ఎదుర్కొంటున్నారు. కొందరు రైతులు అప్పులు చేసి విత్తనాలు కొనుగోలు చేశారు. మరికొందరు పొలాలను దున్ని విత్తనాలు వేయడానికి సిద్ధంగా ఉంచారు. కానీ వర్షం లేకపోవడంతో ఆ పనులన్నీ నిలిచిపోయాయి. పంటల సాగు ఆలస్యం కావడం వల్ల దిగుబడులపై కూడా ప్రభావం పడే అవకాశం ఉందని వ్యవసాయ నిపుణులు చెబుతున్నారు. సమయానికి సాగు జరగకపోతే దిగుబడులు తగ్గిపోతాయి. దిగుబడులు తగ్గితే రైతు ఆదాయం తగ్గుతుంది. రైతు ఆదాయం తగ్గితే గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థ మొత్తం ప్రభావితమవుతుంది. అందుకే వర్షం కేవలం రైతుకు మాత్రమే కాదు, మొత్తం సమాజానికి అవసరం.

ప్రస్తుతం గ్రామాల్లో రైతుల ముఖాల్లో కనిపిస్తున్న ఆందోళనకు మరో కారణం పెరుగుతున్న ఖర్చులు. ఎరువుల ధరలు పెరిగాయి. విత్తనాల ధరలు పెరిగాయి. కూలీల ఖర్చులు కూడా అధికమయ్యాయి. ఇంత ఖర్చు పెట్టి సాగు ప్రారంభించిన రైతు చివరికి వర్షం లేకపోతే తీవ్ర నష్టాన్ని ఎదుర్కోవాల్సి వస్తుంది. అందుకే రైతు ప్రతి చినుకును అమూల్యంగా భావిస్తాడు. ఒకప్పుడు చెరువులు నిండుగా ఉండేవి. కాలువల్లో నీరు ప్రవహించేది. పొలాల్లో పచ్చదనం పరచుకుని ఉండేది. కానీ ఇప్పుడు చాలా చోట్ల చెరువుల అడుగులు కనిపిస్తున్నాయి. కుంటలు ఎండిపోయాయి. పశువులకు తాగునీరు కూడా కష్టంగా మారుతోంది. గ్రామాల్లో పశుపోషకులు కూడా తీవ్ర ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నారు. పశువులకు మేత లేక, నీరు లేక ఇబ్బందులు పెరుగుతున్నాయి.

ఈ పరిస్థితుల్లో చిన్న, సన్నకారు రైతుల బాధలు మరింత ఎక్కువగా ఉన్నాయి. పెద్ద రైతులకు కొంత ఆర్థిక బలం ఉన్నా, చిన్న రైతులు మాత్రం పూర్తిగా ప్రకృతిపైనే ఆధారపడుతున్నారు. ఒక పంట చేతికి వస్తేనే వారి కుటుంబం సంవత్సరం మొత్తం గడుస్తుంది. అలాంటి రైతు పంట వేయలేకపోతే అతని జీవితమే సంక్షోభంలో పడిపోతుంది. రైతు కేవలం పంటను మాత్రమే పండించడు. అతను ఆశలను పండిస్తాడు. తన పిల్లల భవిష్యత్తును పండిస్తాడు. తన కుటుంబ సంతోషాన్ని పండిస్తాడు. అందుకే పంట విఫలమైతే కేవలం పొలంలో నష్టం జరిగినట్టే కాదు, ఒక కుటుంబం కలలు కూడా దెబ్బతింటాయి. ప్రస్తుతం జిల్లాలోని అనేక కుటుంబాలు ఇదే ఆందోళనతో జీవిస్తున్నాయి.

గ్రామాల్లో వృద్ధ రైతులు ఒక మాట చెబుతున్నారు. "వర్షం వస్తే భూమి బతుకుతుంది... భూమి బతికితే రైతు బతుకుతాడు" అని. ఆ మాటలో ఎంత నిజం ఉందో ప్రస్తుతం పరిస్థితులు చూస్తే అర్థమవుతోంది. భూమి తడిస్తేనే విత్తనం మొలకెత్తుతుంది. మొలక పెరిగితేనే పంట వస్తుంది. పంట వస్తేనే రైతు ఇంట్లో ఆనందం వెల్లివిరుస్తుంది. ప్రస్తుతం రైతులందరూ ఒకే కోరికతో ఎదురు చూస్తున్నారు. ఆకాశం నల్లని మేఘాలతో నిండిపోవాలని, గాలి వాన వాసన తీసుకురావాలని, ఎండిన నేలపై మొదటి చినుకు పడాలని కోరుకుంటున్నారు. ఎందుకంటే ఆ మొదటి చినుకే రైతుకు కొత్త ఆశ. కొత్త ధైర్యం. కొత్త జీవితం.

జిల్లాలోని అనేక గ్రామాల్లో రైతులు దేవాలయాల్లో ప్రత్యేక ప్రార్థనలు చేస్తున్నారు. వర్షాలు కురవాలని పూజలు నిర్వహిస్తున్నారు. గ్రామ పెద్దలు, రైతు సంఘాలు కూడా రైతులకు ధైర్యం చెబుతున్నాయి. అయినప్పటికీ వారి కళ్లలో కనిపిస్తున్న ఆవేదన మాత్రం తగ్గడం లేదు. ఎందుకంటే ప్రకృతి అనుకూలిస్తేనే వారి భవిష్యత్తు సురక్షితం అవుతుంది. ఈ పరిస్థితుల్లో ప్రభుత్వం రైతులకు అవసరమైన సహాయాన్ని అందించాల్సిన అవసరం ఉంది. సాగు సూచనలు, ప్రత్యామ్నాయ పంటలపై అవగాహన, నీటి సంరక్షణ చర్యలు వంటి అంశాలపై రైతులకు మార్గనిర్దేశం చేయాలి. అదే సమయంలో రైతులు కూడా నీటి వనరులను పరిరక్షించుకోవడం, వర్షపు నీటిని నిల్వ చేసుకునే చర్యలు చేపట్టడం అవసరం.

అయితే అన్ని కష్టాల మధ్య రైతు ఆశను మాత్రం వదలలేదు. ఎన్నో సార్లు ప్రకృతి పరీక్షించినా, ఎన్నో నష్టాలు ఎదురైనా రైతు మళ్లీ పొలంలో అడుగుపెడుతూనే ఉన్నాడు. ఎందుకంటే అతనికి భూమిపై నమ్మకం ఉంది. ప్రకృతిపై విశ్వాసం ఉంది. తన కష్టానికి ఒకరోజు ఫలితం దక్కుతుందనే ధైర్యం ఉంది. నేడు ఎండిన నేలపై నిలబడి ఆకాశం వైపు చూస్తున్న రైతు కళ్లలో కనిపిస్తున్నది కేవలం వర్షం కోసం ఎదురుచూపు మాత్రమే కాదు. అది తన కుటుంబం కోసం, తన భవిష్యత్తు కోసం, తన గ్రామం కోసం, దేశం కోసం చేస్తున్న ప్రార్థన.

"ఒక వాన చినుకు రైతుకు నీటి బొట్టు కాదు... అది జీవనాధారం.

ఒక మేఘం రైతుకు ఆకాశంలో కనిపించే నీడ కాదు... అది ఆశ.

ఒక మంచి వర్షం రైతుకు ప్రకృతి వరం మాత్రమే కాదు... అది ఒక కుటుంబానికి కొత్త జీవితం."

రైతు నవ్వితేనే దేశం నవ్వుతుంది... రైతు పొలం పచ్చగా ఉంటేనే భారత భవిష్యత్తు పచ్చగా ఉంటుంది.

జిల్లా వ్యవసాయ శాఖ అధికారి అంజి ప్రసాద్

జిల్లా వ్యవసాయ శాఖ అధికారి అంజి ప్రసాద్ మాట్లాడుతూ, జిల్లాలో మొత్తం 4,40,000 ఎకరాల సాగు విస్తీర్ణం ఉందని తెలిపారు. ఇందులో సుమారు 20,000 ఎకరాల్లో హార్టికల్చర్ పంటలు సాగు అవుతుండగా, మిగిలిన 4,20,000 ఎకరాల్లో వివిధ రకాల వ్యవసాయ పంటలను రైతులు పండిస్తున్నారని వివరించారు. గత పదేళ్లుగా జిల్లాలో తీవ్రమైన కరువు పరిస్థితులు ఎదురుకాలేదని, రైతులు సాధారణంగా అనుకూల వాతావరణ పరిస్థితుల్లోనే వ్యవసాయం కొనసాగించారని పేర్కొన్నారు.

అయితే ఈ ఏడాది వర్షాకాలం ప్రారంభమైనప్పటికీ ఆశించిన స్థాయిలో వర్షాలు నమోదు కాకపోవడంతో రైతుల్లో ఆందోళన నెలకొందన్నారు. వర్షాధార వ్యవసాయంపై ఆధారపడిన రైతులు ఆకాశం వైపు ఆశగా ఎదురుచూస్తున్నారని, త్వరలోనే మంచి వర్షాలు కురిసి సాగు పనులు వేగవంతం కావాలని వ్యవసాయ శాఖ కూడా ఆశాభావం వ్యక్తం చేస్తోందన్నారు. రైతులు ఆందోళన చెందకుండా వ్యవసాయ శాఖ సూచనలు పాటిస్తూ, పరిస్థితులకు అనుగుణంగా పంటల ఎంపిక చేసుకోవాలని సూచించారు. ప్రస్తుతం వర్షాభావ పరిస్థితులను శాఖ ఎప్పటికప్పుడు పరిశీలిస్తూ రైతులకు అవసరమైన సాంకేతిక సలహాలు అందిస్తోందని తెలిపారు.

ప్రశాంత్ వకుళాభరణం

మన తెలంగాణ నిర్మల్ ప్రతినిధి